Powrót do listy aktualności

Holownik kontra pogotowie techniczne


29 marca 2018

Dla nikogo nie jest zaskoczeniem, że prężny rozwój rynku komunikacji miejskiej w Polsce niesie ze sobą zmiany w jakości obsługi i serwisowania powiększającego się taboru autobusowego. Dotyczy to również zakupu pojazdów do obsługi technicznej pojazdów komunikacji miejskiej. Coraz powszechniejsze jest również oferowanie przez przewoźników realizujących przewozy transportu miejskiego usług pomocy drogowej oraz holowania firmom trans-portowym oraz innym podmiotom posiadającym pojazdy ciężarowe, przyczepy, naczepy oraz autokary.

W poniższym artykule zostały przybliżone dwa typy pojazdów, które coraz częściej pojawiają się na wyposażeniu jednostek transportu zbiorowego: ciężki holownik i pogotowie techniczne.

Oba typy pojazdów technicznych służą do usuwania skutków awarii, wypadków oraz zdarzeń drogowych z udziałem autobusów, trolejbusów oraz pojazdów ciężarowych, ale różnią się konstrukcją, parametrami technicznymi, warunkami eksploatacyjnymi i kosztem zakupu.

 

CIĘŻKI HOLOWNIK

Przeznaczenie

Pojazd ten jest przeznaczony do najcięższych prac na drogach. Służy on do:

  • wyciągania autobusów spoza korony drogi;
  • postawienia autobusu na koła, w przypadku jego przewrócenia na bok;
  • usuwania skutków awarii na drodze;
  • odholowywania do zajezdni niesprawnego/uszkodzonego autobusu na wysięgniku;
  • odholowywania do zajezdni niesprawnego/uszkodzonego autobusu na sztywnym holu;
  • usuwania skutków wypadku na drodze z udziałem pojazdów ciężarowych.

 

Opis zabudowy

Zabudowa pojazdu składa się z następujących elementów głównych:

  • rama pomocnicza i podpory,
  • ramię główne i belka dźwigowa,
  • wyciągarki hydrauliczne,
  • wysięgnik holowniczy i okular,
  • system hydrauliczny,
  • karoseria/ schowki,
  • oświetlenie.

 

Pokazany na zdjęciu ciężki holownik jest najbardziej za-awansowanym technicznie pojazdem ratownictwa drogowego.

 

Rama pomocnicza i podpory

Zdjęcie przedstawia jedną z podpór, które służą do zakotwiczenia i stabilizacji holownika na czas operacji przycią-gania wzdłużnego i bocznego wciągarkami.

Rozstaw podłużnic ramy zabudowy dostosowany jest ściśle do podwozia bazowego, na którym wykonana jest zabudowa. W tylnej części pojazdu do ramy pomocniczej zamontowane są podpory stabilizujące o konstrukcji diagonalnej, przy czym odległość między podporami po rozłożeniu wynosi minimum 3000 mm (wymiar powyżej szerokości pojazdu). Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania uzyskujemy optymalną stabilizacje holownika podczas wyciągania pojazdów za pomocą wyciągarek.

Dzięki podporom możliwe jest przyciąganie wzdłuż osi podłużnej holownika, jak również tzw. przyciąganie boczne, nawet powyżej 90°. Stopy podporowe są dwu-funkcyjne – do pracy na asfalcie lub na nieutwardzonym podłożu bądź na oblodzonej powierzchni. Umożliwiają one zakotwiczenie holownika na czas akcji przy-ciągania wyciągarką. Podpory są niezależnie sterowane, co umożliwia pracę również na nierównym podłożu.
Dodatkowo mogą być zamontowane przednie stopy podporowe, umiejscowione za kabiną. Tę opcję najczęściej stosuję się w połączeniu z belką dźwigową, opisaną poniżej. Tak skonfigurowany pojazd stanowi najbardziej rozbudowaną, a zarazem uniwersalną kompletacje pojazdu holowniczego. To rozwiązanie umożliwia pracę w najtrudniejszych warunkach, w tym narzędziowych, z podwozia bazowego przenoszone są zbiornik paliwa, zbiornik Adblue, zbiorniki powietrza i akumulatory.

 

 

Ramię główne i belka dźwigowa

Za pomocą belki dźwigowej, można zwiększyć zakres działania holownika. Umożliwia ona podanie liny wyciągarki z większej wysokości, co pozwala na postawienie przewróconych pojazdów.

Do ramy pośredniej zamontowane jest ramię główne i zespół unoszących je siłowników hydraulicznych. Do prac związanych z wyciąganiem pojazdów oraz stawianiem ich na koła niezbędna jest bel-ka dźwigowa. Znajduje się ona w górnej części ramienia głównego i jest wysuwana teleskopowo. Belka może być wykonana w dwóch wersjach – jako jednostopniowa o maksymalnym wysuwie 3000 mm lub jako dwustopniowa o maksymalnym wysuwie do 6700 mm. Im większy wysięg belki, tym większe są jej funkcjonalność oraz pole zastosowania samego holownika. Maksymalna wysokość podnoszenia belki wynosi 6700 mm/9500 mm. Maksymalna siła pod-noszenia belki dźwigowej to 20000 kg.

 

Wyciągarki hydrauliczne

Na ramieniu głównym zamocowane są dwie wyciągarki – główna i pomocnicza, bez których nie odbędzie się żadna akcja. Mogą one być sterowane z rozdzielacza hydraulicznego, ale najczęściej są sterowane radiowo z pilota. W dwu-obwodowym układzie hydraulicznym, każda z nich jest podłączona do osobnego układu, dzięki czemu ich praca jest niezależna.

 

Niezbędnym i zarazem najważniejszym wyposażeniem każdego holownika są wyciągarki. Są one wykorzystywane podczas każdej akcji ratowniczej, m.in. do przyciągania niesprawnych lub uszkodzonych pojazdów na wysięgnik holowniczy. Dodatkowo wykorzystuje się je asekuracyjnie podczas stawiania niesprawnego/uszkodzonego pojazdu na koła. Wyciągarki są zamontowane na ramieniu głównym, a ich uciąg max nie może być mniejszy niż 20000 kg. Sterowane hydraulicznie wyciągarki są wyposażone w pneumatyczny dociskacz liny, zada-niem którego jest zabezpieczenie prawidłowego nawijania jej na bęben, co zapewnia poprawną pracę urządzenia i dużą żywotność lin. Dodatkowo kompletację holownika można uzupełnić o kolejne wy-ciągarki, które mogą być zamontowane przy sto-pach podporowych przednich i na przodzie pojazdu, co powoduje zwiększenie możliwości technicznych całego urządzenia.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wysięgnik holowniczy i okular

Okular potocznie nazywany jest „autobusowym”, gdyż ten typ okularu najbardziej chroni konstrukcje autobusu przed uszkodzeniem podczas holowania metodą częściowego załadunku.
Na tym zdjęciu pokazano najważniejszy element zabudowy – wysięgnik holowniczy z okularem. To dzięki niemu można unieść i odholować częściowo załadowany autobus lub ciężarówkę.

Wysięgnik holowniczy zamontowany do ramienia głównego służy do odholowywania niesprawnego/uszkodzonego autobusu. Maksymalny wysuw wysięgnika wynosi 4600 mm, co pozwala odholować każdy typ auto-busu i inne pojazdy ciężarowe, naczepy i przyczepy.
Jest on zakończony wielofunkcyjną belką trawersową, służącą do zamontowania osprzętu holowniczego oraz specjalnie zaprojektowanego pod kątem obsługi autobusów okularu holowniczego. Osprzęt, który jest montowany na trawersie wysięgnika, umożliwia szyb-kie odholowanie rozbitych lub uszkodzonych autobusów, a przez to przywrócenie płynności ruchu drogowego. Okular autobusowy, regulowany na długość i szerokość, jest dostosowany do różnych wielkości rozstawu kół. Jego konstrukcja umożliwia holowanie autobusów niskopodłogowych bez narażenia zawieszenia autobusu na uszkodzenia. W celu zapewnienia długoletniej eksploatacji, większość podzespołów zabudowy, w tym rama pośrednia i wysięgnik, zostały poddane obróbce cynkowania ogniowego.

 

 

System hydrauliczny

Rozdzielacz hydrauliczny pełni funkcje „centrum dowodzenia”, dlatego musi być dobrze zaprojektowany, wykonany z trwa-łych materiałów i mieć czytelnie opisane funkcje.

 

Zabudowa holownicza jest sterowana w pełni hydraulicznie. System ten jest zasilany pompą hydrauliczną dwustrumieniową, napędzaną przez przystawkę odbioru mocy od skrzyni biegów podwozia. Zastosowane systemy zaworów i zamków hydraulicznych gwarantują efektywną i bezpieczną pracę. Opcjonalnie system hydrauliczny może być doposażony w sterowanie radiowe. Liczbę funkcji użytkownik określa według potrzeb. Jako minimalne przyjmuje się sterowanie dwufunkcyjne wyciągarek, przy czym każda z nich jest podłączona do osobnego strumienia pompy, co gwarantuje płynną pracę bez utraty mocy w systemie. Zbiornik hydrauliczny jest wyposażony w filtr i wskaźnik poziomu oleju. Rozdzielacz hydrauliczny umieszczony jest w skrzynce sterowniczej w tylnej części nadwozia. System hydrauliczny wyposażony jest w zawór przeciążeniowy i bezpieczeństwa. Cały system spełnia najnowsze normy CE.

 

 

 

 

Karoseria/schowki

Karoseria jest konstrukcją samonośną, zawierającą szereg schowków po obu stronach za kabiną. Poszycie, wykonane z blachy aluminiowej, zostało dopasowane do pojazdu bazowego, kompletacji końcowej zabudowy oraz wymagań klienta. Zastosowanie aluminium do wykonania schowków wykluczyło możliwość powstania ognisk korozji, dzięki czemu zwiększyła się znacznie żywotność pojazdu. Schowki wyposażono w akcesoria holownicze z możliwością rozmieszczenia dodatkowego osprzętu, takiego jak: agregat prądotwórczy, kompresor, podnośniki pneumatyczne i hydrauliczne, poduszki pneumatyczne, maszt pneuma-tyczny i inne. Wszystkie drzwiczki lub rolety posiadają zamki (zamek centralny). Środek skrzynek jest wyposażony w oświetlenie do pracy nocnej.

 

 

Nie da się obojętnie przejść obok takiego kolosa, jakim jest holownik. Oprócz funkcji użytkowej, może on odgrywać bardzo ważną rolę w budowaniu wizerunku organizacji transportu zbiorowego.

 

Oświetlenie

Każdy pojazd tego typu musi być wyposażony w oświetlenie ostrzegawcze barwy pomarańczowej. Zamontowane jest ono w górnej części pojazdu na dachu kabiny kierowcy oraz w tylnej części pojazdu. Dodatkowo wymagane jest oświetlenie ostrzegawcze dla pojazdu holowanego, które jest wykonane w formie przenośnego zestawu, zapewniającego dobrą widoczność podczas holowania autobusów.
Istotną rolę odgrywa oświetlenie robocze, które zapewnia widoczność w trakcie akcji ratowniczej i bezpieczeństwo pracy operatorów na drodze. Zastosowanie pneumatycznego, wysuwanego teleskopowo masztu z najaśnicami zapewnia optymalne doświetlenie pola pracy.

 

POGOTOWIE TECHNICZNE

Przeznaczenie

Pojazd ten jest przeznaczony do następujących czynności:

  • prace serwisowe w miejscu awarii;
  • usuwanie skutków awarii na drodze;
  • wyciąganie autobusu spoza korony drogi;
  • odholowanie do zajezdni niesprawnego/uszkodzonego autobusu na sztywnym holu.

 

 

 

Opis zabudowy

Zabudowa została wykonana z blachy aluminiowej, na podstawie koncepcji nadwozia zamkniętego, kontenerowego. Płyta podłogowa stanowi jednocześnie do-ciążenie pojazdu (balast), co jest niezbędne do bezpiecznego i zgodnego z prawem holowania pojazdów (autobusów) o masie własnej mniejszej lub równej 18000 kg (na sztywnym holu).
Wnętrze zabudowy jest wyposażone w szafki narzędziowe oraz system mocowania kół zapasowych wraz z żurawikiem do ich załadunku i rozładunku. Opcjonalnie, w tylnej części pojazdu może znajdować się wyciągarka linowa o napędzie hydraulicznym – sterowana za pomocą rozdzielacza hydraulicznego umieszczonego w skrzyni sterowniczej i/lub sterowana za pomocą bezprzewodowego pilota. Całość stanowi dobrze zaprojektowany warsztat serwisowy, doposażony w niezbędne narzędzia, który można rozbudowywać w miarę potrzeb. W niczym nie przypomina on przerobionych z ikarusów pojazdów warsztatowo-holowniczych, które nie spełniają wymagań Prawa o Ruchu Drogowym w zakresie holowania i powinny być eliminowane z serwisu.

Na zdjęciu przedstawiono nowoczesną zabudowę pogotowia technicznego, która stopniowo zastępuje stosowane do tej pory pojazdy pogotowia technicznego, zbudowane na bazie autobusów Ikarus.

Zadbano o komfort pracy operatorów, zapewniając im niezależne ogrzewanie w zimie i wysokosprawną, niezależną od kabiny kierowcy, klimatyzację latem. Wyposażenie warsztatu zostało przemyślane również pod kątem użytkowym dla operatorów. Wejście do warsztatu możliwe jest przez drzwi środkowe z prawej strony lub przez tylną roletę, obok której znajduje się rozkładana drabinka. Jej konstrukcja zapewnia wygodne użytkowanie. Sztywny hol, który został umieszczony w ramie pośredniej zabudowy, jest łatwo dostępny do użytkowania. Sprzęg holowniczy ze złączami pneumatycznymi znajduje się na tylnej belce przeciwnajazdowej.

 

Wnętrze nowoczesnego warsztatu zostało odpowiednio zaprojektowane pod względem technicznym i ergonomicznym, tak aby można je było rozbudować w miarę potrzeb.

 

 

Pomyślano również o wygodzie sterowania poszczególnymi urządzeniami w warsztacie – wszystkie przełączniki znajdują się na jednym panelu, w łatwo dostępnym miejscu, z którego możemy załączać oświetlenie robocze, ostrzegawcze i wewnętrzne oraz sterować temperaturą wewnątrz warsztatu. Na pulpicie dodatkowo umieszczone są gniazda prądu zmiennego 230 V oraz USB.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

W tylnej części warsztatu, w celu ułatwienia operacji wymiany koła, zabudowa została doposażona w żurawik do załadunku i rozładunku kół zapasowych, który pozwala operatorowi na szybką wymianę z zachowaniem zasad BHP.

 

Przedstawione na tym zdjęciu tylne wejście jest jednym z dwóch w pojeździe. Cały tył pogotowia został dobrze zaprojektowany i posiada przemyślane rozwiązania dotyczące rozmieszczenia takich elementów jak: składany i chowany podest z szerokimi i stabilnymi schodami, wyjmowany ze schowka sztywny hol, oświetlenie robocze oraz a pojazdu jako pojazd specjalny.

 

Pojazd jest bardzo dobrze oświetlony wewnątrz i na zewnątrz. Oświetlenie dzienne wewnątrz zabudowy zapewniono poprzez świetliki umieszczone w dachu i ścianach bocznych. Dodatkowo wewnątrz zamontowano oświetlenie ledowe. Dla bezpieczeństwa na drodze na dachu kabiny zamontowano lampę ostrzegawczą zespoloną, a w tylnej części zabudowy lampy ostrzegawcze pojedyncze – 2 sztuki umieszczone w narożach zabudowy. Dodatkowo zainstalowano światła błyskowe na kabinie oraz lampy stroboskopowe na tylnej ścianie i z przodu kabiny.

 

Do oświetlenia wewnętrznego wykorzystane zostało nowoczesne oświetlenie typu LED, rozmieszczone po całym obwodzie warsztatu oraz świetliki umieszczone w dachu karoserii.

 

Wyposażenie wewnętrzne stanowią:

  • żurawik do załadunku i rozładunku kół zapasowych;
  • koła zapasowe (maksymalnie 6 sztuk); zostały one umieszczone na stojaku, co pozwala zaoszczędzić miejsce wewnątrz;
  • szafki warsztatowe z drzwiami;
  • szafki ubraniowe;
  • szafki warsztatowe z szufladami (z zatrzaskami);
  • stół warsztatowy z imadłem;
  • ściany perforowane do mocowania narzędzi;
  • dodatkowy przewód pneumatyczny na zwijaku, z różnymi końcówkami;
  • stojaki na kanistry z płynami eksploatacyjnymi.

Na wyposażenie opcjonalne składają się (propozycje):

  • poduszki pneumatyczne do podnoszenia autobusu;
  • stojaki do podparcia autobusu po jego uniesieniu;
  • gniazda do awaryjnego uruchamiania autobusu oraz kable i zaciski (24V);
  • wyciągarka zamontowana w ramie podwozia o napędzie hydraulicznym;
  • stopy podporowe hydrauliczne;
  • generator prądotwórczy;
  • kompresor;
  • inne elementy.

PODSUMOWANIE

Pomimo podobnego charakteru pracy, oba przed-stawione pojazdy zasadniczo różnią się od siebie pod względem konstrukcji oraz są przeznaczone do innych zadań. Jest to także widoczne przy rejestracji pojazdów: ciężki holownik jest rejestrowany jako „samochód specjalny – pomoc drogowa”, natomiast pogotowie techniczne jako „samochód specjalny – pogotowie techniczne”. Wyraźnie wskazuje to na różne docelowe przeznaczenie poszczególnych pojazdów. Ciężki holownik przeznaczony jest do akcji ratowniczych oraz odholowania pojazdu z miejsca zdarzenia drogowego. Natomiast podstawowe przeznaczenie pogotowia technicznego to naprawa pojazdu na drodze, w celu umożliwienia jego dalszej jazdy lub odholowanie go na kołach do zajezdni w przypadku nie-możności usunięcia usterki na drodze.
Przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej będące w posiadaniu dużego parku autobusowego najczęściej decydują się na zakup obydwu typów pojazdów. Ma to praktyczne przełożenie – im liczniejszy tabor, bardziej rozbudowana sieć drogowa oraz wzmożony ruch uliczny, tym większe zapotrzebowanie na zróżnicowane świadczenia, w tym na usługi zewnętrzne. Dla jednostek w mniejszych miastach optymalnym rozwiązaniem jest decyzja o zakupie pogotowia technicznego, gdyż zastąpi ono wyeksploatowany sprzęt, a dzięki nowoczesnym rozwiązaniom i dobremu doposażeniu pozwoli na szybkie usunięcie usterki na drodze i przywrócenie autobusu do ruchu lub odholowanie do zajezdni. W sporadycznych przypadkach, kiedy pogotowie techniczne „nie poradzi” sobie z sytuacją na drodze, mniejsze przedsiębiorstwo skorzysta z usług zewnętrznych – jest to finansowo korzystniejsze rozwiązanie niż zakup holownika.
Wzornictwo przedstawionych pojazdów, kolorysty-ka, jak również oznakowanie dopasowane są do obecnych wymogów przepisów Prawa o ruchu drogowym, przy jednoczesnym zachowaniu spójności kolorystyczno-wizualnej z pojazdami komunikacji zbiorowej w danym przedsiębiorstwie. Stanowią one solidne uzupełnienie taboru będącego w posiadaniu przedsiębiorstw komunikacji miejskiej, również pod względem technicznym. Można śmiało stwierdzić, że zarówno pogotowie techniczne, jak i holownik są pojazdami nie tylko dobrze dostosowanymi do pełnienia swoich funkcji, ale również nowoczesnymi rozwiązaniami stylistycznymi, współgrającymi z architekturą oraz pozo-stałymi pojazdami transportu zbiorowego w danym mieście.

Katalog
Online